Evaluatie van uw klinisch handelen

Doelstelling

Het project wil individuele huisartsen, LOK’s en huisartsenkringen op een boeiende manier steun bieden bij hun (zelf)zorg voor kwaliteit van medisch handelen. Bedoeling is te leren uit eigen ervaring in afwezigheid van controlerende of sanctionerende maatregelen.

Uitgangspunten

Citaat uit: Seuntjens L, Projectvoorstel Docpharma Foundation: Kwaliteitspromotie voor & door huisartsen – Ondersteuning van huisartsen, LOKs en huisartsenkringen in de registratie & feedback van klinisch handelen in de eigen praktijk , 2003, 11p.

“… De Afdeling Kwaliteitsbevordering coördineert de activiteiten van kwaliteitspromotie in nauwe samenwerking met de diverse partners op het terrein. De cel is een belangrijk platform voor het ontwikkelen van zulke initiatieven gezien haar ruime ervaring, zowel nationaal en internationaal. Een van haar taken is het nemen van initiatieven die huisartsen en LOKs en kringen in staat stellen actief aan kwaliteitsbevordering te doen. Een van deze initiatieven wordt hierbij beschreven.

Registratie van klinisch handelen is een hoeksteen in het proces van kwaliteitsevaluatie en verbetering.
Om het eigen handelen te kunnen verbeteren, moet de huisarts inzicht hebben in het eigen handelen en dit kunnen vergelijken met anderen in peer review en met de aanbevelingen voor goede klinische praktijk.

Zelfregistratie is een instrument dat de mogelijkheid biedt een zicht te krijgen op het eigen handelen, dit te evalueren en op gelijke basis te vergelijken met anderen. Het uiteindelijke doel is het verbeteren van de zorg voor de patiënt. Buitenlandse ervaringen met zelf registratie en feedback op individueel of op LOK-niveau wekken de interesse voor kwaliteitszorg op en blijken effectief op bepaalde domeinen van klinisch handelen (bv het SATS project Noorwegen).

De WVVH startte in 1999 met het zgn. POLKA-project. Het acroniem staat voor ondersteuning van praktijken en lokale kwaliteitsgroepen bij het opzetten van audit. In samenwerking met de afdeling aanbevelingen werden zo registratie modules ontwikkeld. Het gaat hierbij om registratie en feedback over de behandeling van acute keelpijn, acute cystitis, het voorschrift van NSAID (236 patiënten verzameld door 22 huisartsen) en vaccinaties bij de zuigeling, vaccinatie tetanus en pertussis bij volwassenen, behandeling van kinderen en volwassenen met astma.

Sinds 2000 worden in het kader van de specifieke beroepsopleiding tot huisarts (ICHO = Interuniversitair Centrum Voor Huisartsenopleiding) zgn. praktijkprojecten doorgevoerd. Bij deze projecten staat registratie centraal.
Op deze wijze ontstaat in een bredere laag huisartsen ervaring met deze methode van kwaliteitsbevordering. Bovendien komen er zo op bredere schaal data ter beschikking die huisartsen kunnen toelaten zich te vergelijken met gelijken. De praktijkprojecten worden in deze opleidingspraktijken als positief ervaren.

Het Vlaams Huisartsen Navormings Instituut (VHNI) organiseert sinds 1998 trainingen voor animatoren van de LOK's. Twee sessies bieden opleiding rond kwaliteitsbevordering. Een van de lesmodules handelt over registratie in de eigen praktijk.
Sinds 2000 werden 60 huisartsen intensief opgeleid in kwaliteitsmanagement in een vijfdaagse cursus.

Het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) heeft rond het antibioticavoorschrift en de behandeling van diabetes type-2 grootschalige registratie- en feedbackprogramma's opgezet.

De  NRKP (Nationale raad voor kwaliteitspromotie) opgericht in december 2002 wil methodes van kwaliteitsverbetering promoten en zal hiertoe in samenwerking met de accrediteringsstructuren en de Vlaamse kwaliteitscel een voorstel uitwerken waarbij methoden, waarvan is aangetoond dat ze de kwaliteit verbeteren, worden gepropageerd…”

Werkwijze

Geïnteresseerde huisartsen kiezen zelf een topic van medisch handelen uit een aangeboden lijst. Dan volgt een periode van registeren van het eigen medisch handelen voor de gekozen topic. Hierbij wordt kosteloos voor persoonlijke steun en begeleiding gezorgd. Na anonieme verwerking van de geregistreerde gegevens volgt, na een vooraf afgesproken termijn, met behoud van privacy, een persoonlijk rapport. De betrokken huisarts beslist zelf wat hij met de gegevens van het rapport doet. Indien gewenst, zullen na een bepaalde periode de betrokken huisartsen herinnerd worden aan het opstarten van een nieuwe registratieperiode van het medisch handelen voor de gekozen topic. Alle voorgaande afspraken worden contractmatig vastgelegd. Het is de bedoeling om deelname aan de registratie expliciet te laten erkennen als een volwaardige accrediteringsactiviteit. Dit moet nog onderhandeld worden.

Ons aanbod

Het project verbindt er zich toe om gedurende een vooraf gesproken referteperiode:

  • de huisarts te ondersteunen bij zijn/ haar verzamelen van medische gegevens en bereikbaar te zijn voor het beantwoorden van vragen;
  • te zorgen voor de geanonimiseerde verwerking van de medische gegevens aangeleverd door de huisarts;
  • te zorgen voor een individueel schriftelijk feedbackrapport binnen een termijn van 6-8 weken na het aanleveren van de geregistreerde gegevens door de huisarts.

Het project houdt zich het recht voor om bij het opstarten van een nieuwe registratieperiode de huisarts uit te nodigen voor deelname aan een nieuwe registratie.

Modules

Uw tijdsinvestering

  • Een deelnemer aan de diabetestherapiemodule had ongeveer drie uren nodig om zijn gegevens te verzamelen. Het onderzoek doorloopt een aantal fasen welke je best voor ogen houdt
  • bekendmaking onderzoek: je moet je patiënten informeren dat je meewerkt aan een onderzoek, bijvoorbeeld door een brief in de wachtzaal te hangen en in de raadpleging ( zie voorbeeld);
    • registreren: anoniem verzamelen van gegevens op papieren formulieren, of op spreadsheet;
    • opsturen geanonimiseerde gegevens naar de Domus Medica;
    • feedbackrapport: u ontvangt een rapport passend bij je gegevens;
    • besluiten formuleren: op basis van het rapport trek je besluiten en je formuleert veranderingen. Desgewenst krijgt je hierbij hulp.
    • evaluatie van het project: je mening zal gevraagd worden over de geboden ondersteuning;
    • herinnering: indien gewenst en op een afgesproken datum, herinneren wij je eraan, om na te gaan wat er van de besluiten terecht is gekomen.

Hulpmiddelen

Volgende hulpmiddelen werden ontwikkeld ter ondersteuning van het project:

  • lijst met modules waaruit je kan kiezen;
  • een handleiding voor het registeren bij elke module ( zie voorbeeld );
  • specifieke registratieformulieren ( zie voorbeeld );
  • een geanonimiseerde databank;
  • persoonlijke feedbackrapporten met volledig behoud van privacy ( zie voorbeeld );
  • helpdesk;
  • website;
  • internetadressen passend bij zorg voor kwaliteit in het algemeen en bij elke module in het bijzonder;
  • contract van gemaakte afspraken ( zie voorbeeld ).

Privacy

De voor dit project benodigde inzameling van medische gegevens in het algemeen en van gegevens betreffende de gezondheid van individuen in het bijzonder zal gebeuren op een vertrouwelijke wijze, met strikte eerbiediging voor de wetgeving betreffende de bescherming van de persoonlijke levenssfeer1 en alle wettelijke en reglementaire beschikkingen betreffende de eerbiediging van het beroepsgeheim ( zie contract ).

Het project ontvangt alleen medische gegevens, door de huisarts toegestuurd en door hem geanonimiseerd.
Het project verbindt er zich toe steeds de anonimiteit van de huisarts te garanderen tegenover derden.

Alleen de huisarts heeft het recht van toegang tot de dossiers van zijn patiënten.

1) Bescherming van de persoonlijke levenssfeer
De wet van 8 december 1992 met betrekking tot de bescherming van de persoonlijke levenssfeer is toepasselijk op de verwerking van persoonsgegevens die uw arts van u bekomen heeft met het oog op patiëntenzorg. Deze gegevens worden bewaard en verwerkt onder het toezicht en de verantwoordelijkheid van uw arts. Het bestaan van dit bestand is vermeld in het openbaar register van geautomatiseerde verwerkingen van persoonsgegevens dat door de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer wordt gehouden.

Activiteiten van Domus Medica