Heb oog voor de mantelzorger naast je patiënt!

20 jun 2019

Op 23 juni 2019 is het de langste dag van het jaar. Deze symbolische dag staat centraal voor alle mantelzorgers die dag in dag uit zorgen voor een persoon die hen nauw aan het hart ligt. Naar aanleiding van de Dag van de Mantelzorg vraagt het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg om oog te hebben voor de mantelzorger naast de patiënt. 

Zorgen voor je patiënt betekent ook zorgen voor de omgeving rond de patiënt

Huisartsen kunnen veel voor mantelzorgers betekenen. Ze komen namelijk vaak als eerste in beeld als er een zorgnood is. Mantelzorgers beseffen op dat moment zelden dat ze mantelzorger zijn. Als huisarts speel je een belangrijke rol in het ondersteunen van mantelzorgers en het tijdig herkennen van signalen van overbelasting. Uit onderzoek blijkt namelijk dat een goede ondersteuning van in het prille begin belangrijk is voor de draag- en veerkracht van een mantelzorger. Dus hoe sneller mantelzorgers de weg vinden naar de juiste informatie- en ondersteuningsmogelijkheden, hoe beter voor alle betrokken partijen. 

Een goede samenwerking met mantelzorgers is afgestemd op de verschillende rollen die ze kunnen opnemen. Deze rollen zijn gebundeld in het SOFA-model. Mantelzorgers zijn allereerst partners in de zorg (collega’s). Hier is Samenwerken de boodschap. Ze kunnen ook zelf zorgvrager (cliënten) zijn en hier is Ondersteuning belangrijk. Daarnaast hebben ze een emotionele band met de zorgvrager en moet men deze relatie erkennen en Faciliteren. Tot slot zijn mantelzorgers ervaringsdeskundigen en experts en is het belangrijk met hen Af te stemmen. Elke rol vergt dus een ander aanpak. 

Alle informatie over mantelzorg op één plaats

Aan de hand van de publicaties, tools en methodieken op de website www.mantelzorgers.be ondersteunt het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg huisartsen in het omgaan met die verschillende rollen van mantelzorgers. 

Zo is er op de website ook de e-learning ‘Mantelzorgers in chronische zorgverlening’ te vinden. Deze tool is ontwikkeld door het Academisch Centrum voor Huisartsengeneeskunde van KU Leuven en is gericht naar huisartsen, maar kan ook gebruikt worden door andere zorgverleners. Via het online leerprogramma leert men in verschillende stappen om aandacht te hebben voor mantelzorgers en een goede samenwerking op te bouwen. 

De Samenspraakfiche ondersteunt huisartsen in hun communicatie met mantelzorgers. Deze tool helpt mantelzorgers, zorgvragers en zorgverleners om in gesprek te gaan als evenwaardige partners. De Samenspraakfiche is een eenvoudige vragenlijst waarmee de verschillende partijen kunnen aangeven over welke thema’s ze willen spreken, ze een overzicht kunnen maken van wat goed en minder goed verloopt en tot actiepunten kunnen komen. 

Ook de Nederlandse toolkit ‘mantelzorg in de huisartsenpraktijk’ is terug te vinden op de website. 

Tot slot kunnen artsen de website ook gebruiken om mantelzorgers gericht naar door te verwijzen in hun zoektocht naar informatie. 

Over het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg

Het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg werd opgericht naar aanleiding van het mantelzorgplan van voormalig Vlaams minister voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen. Mantelzorgers zitten met heel wat vragen, maar zien vaak door de bomen het bos niet meer. Het Expertisepunt brengt alle informatie over mantelzorg samen en probeert zo een antwoord te geven op verschillende vragen die ze hebben. Ze doet dit allereerst via haar website, www.mantelzorgers.be, waar ze informatie, methodieken en publicaties over mantelzorg in Vlaanderen (en daarbuiten) bundelt. Belangrijke thema’s die aan bod komen zijn: premies en tegemoetkomingen, diensten die ondersteuning bieden, mogelijkheden om mantelzorg en werk te combineren, zelfzorg voor mantelzorgers, enzovoort. Daarnaast werkt het Expertisepunt ook nauw samen met verschillende actoren op het terrein om mantelzorg onder de aandacht te brengen. Zo maken de zes erkende mantelzorgverenigingen deel uit van het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg.

Meer informatie? Bekijk onderstaand filmpje en surf naar www.mantelzorgers.be. Je kan het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg ook contacteren via info@expertisepuntmantelzorg.be 

Sarah Van den Bogaert
Vlaams Expertisepunt Mantelzorg