Thuis sterven

Een belangrijke kwaliteitsindicator voor palliatieve zorg is of men overlijdt op de plaats waar men dit had gewenst, zo blijkt uit een recent editoriaal van het BJGP.

In Engeland en Wales gebeuren 58% van de overlijdens in een ziekenhuis, 18% thuis, 17% in een rusthuis en 4% in een hospice. Hoewel 49 tot 78% van de patiënten met gevorderde kanker het liefst thuis zou sterven, gebeurt dit slechts bij 23% van deze groep. Mensen met chronische orgaanziekten overlijden nog minder vaak thuis: bij chronisch hartlijden is dit 10,8%, bij chronisch longlijden 19% en bij chronisch nierlijden 11,5%.

Deze cijfers maken duidelijk dat de zorg voor palliatieve patiënten zeker nog kan verbeteren, in het bijzonder voor nietoncologische patiënten.

De eerste stap is het identificeren van patiënten die baat zouden kunnen hebben bij een palliatieve aanpak. Een belangrijk instrument dat het ‘Gold Standards Framework’ hiervoor aanprijst, is de ‘surprise question’: ‘Zou ik verbaasd zijn als deze patiënt binnen een jaar overleden is?’1 De geïdentificeerde patiënten worden vervolgens geregistreerd in het ‘endof- life register’ van de praktijk, wat men in Vlaanderen de palliatieve (of HiPP-)lijst zou noemen. 99% van de praktijken in het Verenigd Koninkrijk werkt ermee (het is verplicht), maar adequate palliatieve zorg aanbieden blijkt moeilijker te zijn: slechts 60% komt hieraan toe.

Palliatieve zorg is niet goed gekend bij de diverse zorgverleners; minder dan een kwart van de Londense huisartsenpraktijken gebruikt ‘best practice models’ voor palliatieve zorg. Vorming is dus essentieel om de kwaliteit van de palliatieve zorg te bevorderen.

CoordinateMyCare (CMC) is een nieuwigheid waarbij patiëntengegevens gedeeld worden tussen verschillende eerste- en tweedelijnszorgverleners, waaronder ook de wachtposten en spoeddiensten. 70% van de patiënten die hierin geregistreerd staan, sterft in een eerstelijnssetting; 80% zelfs op hun plaats van voorkeur. Helaas is het gebruik van CMC nog niet wijd verspreid.

Bert Leysen

Bakhai K, O’Sullivan C, Riley J. End-oflife care: identification, communication, training, and commissioning. BJGP 2013;63: 6-7.


  1. www.goldstandardsframework.org.uk/TheGSFToolkit/Identify/TheThreeTriggers.html