Geen antibiotica bij otitis media zorgt niet voor meer mastoïditis

Anthonsen K, Høstmark K, Hansen S, et al. Acute mastoïditis in children: a 10-year retrospective and validated multicenter study. Pediatr Infect Dis J 2013;32:436-40.

Mastoïditis is een mogelijke complicatie van acute otitis media. In landen van Noord-Europa bestaat reeds enkele jaren een consensus om kinderen ouder dan twee jaar met acute otitis media niet met antibiotica te behandelen, en zelfs kinderen jonger dan twee jaar bij afwezigheid van alarmsymptomen. De vrees bestond dat deze houding een verhoging van de incidentie van mastoïditis met zich mee zou brengen. In de literatuur bestaat er echter geen overeenstemming over de diagnosecriteria van mastoïditis, waardoor de frequentie moeilijk te bepalen is.

Kort-nieuws-6Neus-keel-oorartsen uit Kopenhagen hebben de gevallen van mastoïditis uit negen Deense ziekenhuizen, van 1998 tot 2007, herbekeken en gebruikten eenzelfde definitie met name aanwezigheid van een acute otitis in de twee weken voordien en minstens drie van de vier volgende symptomen: uitpuiling van de oorschelp, retroauriculair erytheem, pijn, retroauriculaire zwelling met of zonder fluctuaties en/of operatieve vaststellingen.

In totaal werden 214 observaties behouden. De gemiddelde leeftijd van de kinderen was 2,1 jaar (mediaan 1,3; 0,3-13,1 jaar); 60 kinderen waren twee jaar of ouder en 154 (72%) jonger dan twee jaar. De gemiddelde incidentie over tien  jaar werd berekend op 4,8/100 000 kinderen per jaar, zonder significante jaarlijkse variaties.

 

Op pusculturen van de gehoorgang, middenoor of mastoid waren de pneumokok en de afwezigheid van bacteriële groei de meest voorkomende resultaten, gevolgd door groep A streptokokken; 94% van de kiemen was penicillinegevoelig. 

In totaal werden 212 kinderen behandeld met een variatie aan antibiotica. Mastoïdectomie (n=67) werd uitgevoerd in geval van retroauriculair abces. Een punctie doorheen het trommelvlies werd uitgevoerd bij 183 kinderen (86%) en 66 (31%) kregen een oorbuisje. Vier kinderen (1,9%) ontwikkelde complicaties: acute vertigo, facialisparalyse, een faciale en oculaire infectie en een grote trommelvliesperforatie.

Kortom, de incidentie van mastoïditis blijft laag zelfs zonder antibioticabehandeling en het aantal antibioticaresistenties is klein. Complicaties zijn zeldzaam en niet noodzakelijk levensbedreigend.

Niels Adriaenssens