Ouderen met diabetes overbehandeld?

Lipska K, Ross J, Miao Y, et al. Potential Overtreatment of diabetes mellitus in older adults with tight glycemic control. JAMA Intern Med doi:10.1001/ jamainternmed.2014.7345

Het is gekend dat hypoglycemie vaker voorkomt bij ouderen en ook meer ernstige gevolgen kan hebben. Dat zijn de belangrijkste redenen waarom de streefglycemie bij een oudere populatie hoger ligt. Zeker bij ouderen met veel comorbiditeit is het belangrijk om de glycemie niet te scherp te regelen, omdat daar het verwachte voordeel van glycemieverlaging (verminderde kans op sterfte en op complicaties) kleiner is dan de verwachte nadelen.

Voor deze studie werd een enquête (de ‘National Health and Nutrition Examination Survey’) afgenomen bij 1288 personen ouder dan 65 jaar met de diagnose van diabetes en met HbA1c-metingen in de periode van 2001 tot 2010. Deze personen werden verdeeld in drie groepen wat hun gezondheidsstatus betreft:

  • ‘heel complex/zwak’ als ze moeite hadden met twee of meer activiteiten in het dagelijks leven (ADL) of dialyseafhankelijk waren;
  • ‘complex’ als ze moeite hadden met twee of meer instrumentele activiteiten in het dagelijks leven (IADL) of leden aan meer dan drie bijkomende chronische ziekten;
  • ‘relatief gezond’ als de bovenstaande criteria afwezig waren.

Er werd gekeken naar de correlatie tussen een scherpe glycemieregeling (HbA1c kleiner dan 7%) en het gebruik van medicatie met veel risico op hypoglycemie (insuline of sulfonylurea).

Van de 1288 personen werd 50,7% beschouwd als relatief gezond; 28,1% had een complexe gezondheidsstatus en 21,2% had een heel complexe of zwakke gezondheidsstatus. Een scherpe glycemiecontrole kwam voor bij 61,5% van alle personen en deze verhouding verschilde weinig tussen de groepen met een verschillende gezondheidsstatus (resp. 62,8%, 63,0% en 56,4%). Van de ouderen met een HbA1c kleiner dan 7% werd 54,9% behandeld met insuline of sulfonylurea en ook deze verhouding was vergelijkbaar tussen de groepen met een verschillende gezondheidsstatus (resp. 50,8%, 58,7% en 60,0%).

Het besluit van deze studie is dat hoewel het geweten is dat een intensieve diabetesbehandeling bij ouderen met comorbiditeit waarschijnlijk meer kwaad doet dan goed, er binnen deze groep toch een meerderheid is wiens glycemie scherp geregeld staat. Daarbij komt dat deze laatste groep patiënten meestal insuline of sulfonylurea krijgt. Dat kan leiden tot ernstige hypoglycemie.

Deze bevindingen zouden artsen toch moeten laten nadenken of hun oudere patiënten met diabetes misschien niet overbehandeld zijn. Dit komt blijkbaar vaak voor!

Bert Leysen