Communiceren op uw gezondheid

Osterhaus A, Vanlangendonck Ch. Communiceren op uw gezondheid. De stem van wetenschappers in het gezondheidsdebat. Antwerpen-Apeldoorn; Garant;2015.179 blz. ISBN 978-90-4413-269-4

Het waarom van dit boek is niet altijd even duidelijk. In feite is het een verzameling van interessante feiten en casussen over wetenschapsjournalistiek, en wordt de impact van een slechte communicatie van wetenschappelijke resultaten besproken.

Het gieten in boekvorm, in plaats van een blog of andere ‘snelle’ manier van communicatie, is wellicht onverstandig geweest. Door het hele boek blijft het gevoel hangen dat men de gegevens ook op een andere manier had kunnen presenteren, zodat wellicht een groter publiek werd aangesproken. Juist omdat de auteurs pleiten voor het gebruikmaken van andere dan de geëigende kanalen van communicatie en het betrekken van verschillende stakeholders bij het bekend maken van wetenschappelijke resultaten, is de keuze voor een statisch voorwerp zoals een boek opmerkelijk.

De onderwerpen van de hoofdstukken proberen te bemiddelen tussen serieuze bijdragen, zoals een bespreking van hoe men tot wetenschappelijke kennis komt en hoe onderzoekers daarbij betrokken zijn, en wat minder serieuze zoals het gebruik van Facebook of Twitter voor wetenschapscommunicatie. Helaas zorgt deze vermenging ervoor dat het boek met tijden de plank misslaat door de informele schrijfwijze die wringt met de voortdurende wisseling tussen nuttige aanbevelingen voor onderzoekers om wetenschappelijke resultaten te communiceren en anekdotes over (mislukte) communicatie.

Ongeacht deze punten van kritiek, is het een boek dat makkelijk wegleest en zeker niet te veel tijd in beslag neemt. Het is simpel geschreven, zodat ook iemand die niet gespecialiseerd is in het onderwerp er iets van kan opsteken. Een geïnteresseerde in wetenschapscommunicatie leest er snel doorheen, en kan door de hoeveelheid voorbeelden en aanbevelingen wellicht nog inspiratie opdoen voor het starten van een eigen Facebook- of Twitteraccount. De auteurs roepen wetenschappers vooral op om, ter voorkoming van het ontstaan van onjuiste informatie, vooral zelf actiever te zijn in het dissemineren van hun onderzoeksgegevens.

Juist door de resultaten van onderzoek zelf te verspreiden onder het publiek, laten onderzoekers een belangrijke stem horen in het publieke debat over volksgezondheid. Het boek slaagt er wél goed in de boodschap over te brengen dat de mening van het publiek, patiënten, beleidsmakers en andere belanghebbenden mede wordt gevormd door wat de wetenschap zelf communiceert, en dat deze daar op dit moment in faalt.

Janelle Van Wel