Honderd casussen uit de huisartsenpraktijk

Stephenson A, Mueller M, John Grabinar J. 100 Cases in General Practice (second edition). London – New York: CRC Press; 2017:211. ISBN 978-1- 4987-5756-0.

Zet twee huisartsen bij elkaar en algauw zullen zij casussen met elkaar uitwisselen. Welnu, dit boek biedt honderd casussen, regelrecht uit de praktijk gehaald. Het boek laat zich nog het gemakkelijkst lezen als een tussendoortje, telkens als je even niets te doen hebt.

De onderwerpen zijn alfabetisch gerangschikt waardoor je vlot iets kan naslaan, bijvoorbeeld ‘Palpitations’ of ‘Penile rash’. Het schema van de besprekingen verloopt telkens eenvoudig. Op een eerste pagina wordt een geval voorgelegd, eindigend op enkele vragen. Op de volgende pagina komt dan een antwoord om vervolgens te eindigen met zoiets als ‘wat je hierbij moet onthouden’.

Herkenbare casussen

In de huisartsgeneeskunde ligt het klachtenveld heel breed waarbij je dan nog moet rekening houden met psychische, relationele en sociale factoren. Dit beeld komt ook in het boek duidelijk naar boven. Maar deze complexiteit belemmert dan ook veelal een exact antwoord.

Voor wie jaren praktijkervaring heeft, zijn de casussen iets te herkenbaar: bijvoorbeeld gezwollen enkels waarbij dan blijkt dat hartfalen de oorzaak is. Hier en daar valt er wel een weetje te plukken. Bijvoorbeeld: denk bij aanslepende buikkrampen ook aan loodvergiftiging. Heeft de patiënt dan een blauwe verkleuring van het tandvlees, dan zit je dicht bij de diagnose.

Zwarten hebben een tweemaal hoger risico op prostaatkanker. Bij mensen van het zwarte ras moet je trouwens de berekende eGFR vermenigvuldigen met 1,159 om tot een juiste schatting van de nierfunctie te komen. Maar deze weetjes liggen al bij al maar schaars verspreid doorheen het boek.

Een enkele keer betreft het een prikkelend probleem: een jonge collega die ontdekt dat de senior collega cannabis gebruikt. Als hij zijn ongerustheid daarover uit, dan krijgt hij als antwoord: ‘Mind your own business!’ Op de antwoordbladzijde wordt mooi uitgelegd hoe de jonge collega dit best verder exploreert. Hoe is het gesteld met de stiptheid, zijn verslagen in de dossiers, de reacties van patiënten en de houding van andere collega’s tegenover deze senior collega? Als het echt een probleem is, dan tellen hier een aantal zaken: de prioriteit van de patiëntveiligheid, maar ook voor je collega zorgen. Indien mogelijk door opnieuw overleg, desnoods door een beroep te doen op derden, zoals Doctors for Doctors bij ons.

Weetjes voor studenten en haio’s

Dit boek zal wellicht meevallen bij haio’s of bij studenten geneeskunde die willen weten welke problemen zich zoal presenteren op de eerste lijn en hoe daarmee wordt omgegaan. Maar of een ervaren collega daar veel uithaalt, betwijfel ik. Die leest beter de medische vakbladen.

Dit boek vormt een onderdeel van een reeks boeken waarin telkens honderd casussen worden besproken: uit de pediatrie, psychiatrie, verloskunde en gynaecologie, radiologie, dermatologie, ... Enkele daarvan kennen een herdruk. Misschien valt daar meer uit te leren?

Tom Jacobs