Aanhoudende hoest bij kinderen in de eerste lijn

Gevalideerd in september 2016

Auteurs: Valentin Stéphanie, Lannoy Carole, Dromelet Estelle, De Jonghe Michel, Leconte Sophie

1. Wat is de klinische aanpak van aanhoudende hoest?

1.1. We bevelen een anamnese en lichamelijk onderzoek aan die gericht zijn op het vinden van alarmtekenen (zie kader 2) (Grade 1B) en van frequente etiologieën in functie van de duur van het hoesten (GPP).

Kader 2: Alarmtekenen (niet exhaustief)

Symptomen/ tekenenEtiologie
Wheezing, crepitaties, asymmetrie, (...) bij auscultatie Astma, aangeboren afwijkingen, inhalatie van een vreemd voorwerp, bronchiëctasieën
Abnormale hartauscultatie Hartafwijking
Pijn op de borst Astma, pleuritis, pariëtale, pneumothorax
Dyspneu of tachypneu
Hypoxie/cyanose
Thoraxmisvorming Chronische respiratoire aandoening
Trommelstokvingers  
Knik in de groeicurve  
Voedingsproblemen Inhalatie van een vreemd voorwerp
Hemoptoë Mucoviscidose of andere bronchiëctasieën, inhalatie van een vreemd voorwerp, tuberculose, tumor ...
Herhaalde ernstige infecties Immunodeficiëntie
Abnormale neurologische ontwikkeling  
Episode van asfyxie (‘penetratiesyndroom’) Inhalatie van een vreemd voorwerp
Productieve hoest (dagelijks) Etterige longziekte (bronchiëctasieën, mucoviscidose)
Neonatale aanvang Aspiratie, malformatie, Chlamydia trachomatis, mucoviscidose
Koorts Pneumonie
Migratieachtergrond en risicocontext Tuberculose

2. Vanaf welke duur van de hoest is een extra bilan zinvol om complicaties van niet-zelflimiterende aandoeningen (bronchiëctasieën, ...) te voorkomen?

2.1 Bij hoest die tussen 4 à 8 weken duurt, zoekt men zorgvuldig en gericht naar aanwijzingen voor een specifieke oorzaak waarvoor onderzoek en/of een gerichte behandeling noodzakelijk zijn (Grade 1C).

2.2 Bij hoest die meer dan 8 weken duurt, overweegt men een Rx thorax en spirometrie (kinderen ouder dan 6 jaar) (Grade 2C).

2.3 Andere diagnostische tests gebeuren op geleide van klinische vermoedens (Grade 2C).

3. Is de productieve aard van de aanhoudende hoest voorspellend voor complicaties in de eerste lijn?

3.1 Bij hoest die meer dan 8 weken duurt, wordt aanbevolen om gericht te zoeken naar de aanwezigheid van bronchiëctasieën (Grade 1C).

3.2 In geval van een productieve hoest die meer dan 8 weken duurt, suggereert men rekening te houden met de aanwezigheid van een langdurige bacteriële bronchitis (Grade 1B).

4. Biedt de behandeling van langdurige productieve hoest enig voordeel op vlak van resolutie van de hoestepisode of van vermindering van complicaties?

4.1 Een antibioticum wordt aanbevolen in geval van een aanhoudende productieve hoest (meer dan 8 weken) en van een vermoeden van een langdurige bacteriële bronchitis, na uitsluiting evenwel van andere onderliggende oorzaken (Grade 1B).

5. Zijn er doeltreffende niet-medicamenteuze maatregelen om de duur en intensiteit van hoestepisoden bij kinderen te verminderen?

5.1 Bij aanhoudende hoest wordt daarom gesuggereerd om in eerste instantie irriterende stoffen te vermijden (tabak, schimmels, kachel, ...) (Grade 1C).

5.2 We bevelen aan om rekening te houden met de bezorgdheden van de ouders, en hen te informeren over het natuurlijke beloop van hoest (GPP).

6. Bestaat er een doeltreffende medicamenteuze symptomatische behandeling om de duur en intensiteit van hoestepisodes bij kinderen te verminderen?

6.1 Zonder klinische tekenen van een specifieke etiologie van hoest, kunnen we, omwille van het gebrek aan bewijs van hun superioriteit ten opzichte van placebo, geen enkel geneesmiddel aanbevelen (Grade 1B).

7. Wat is het risico van het gebruik van antitussiva bij kinderen jonger en ouder dan 6 jaar?

7.1 Alle antitussiva zijn tegenaangewezen onder de 6 jaar omwille van de ongunstige risico-batenverhouding (Grade 1B).

7.2 Tussen 6 en 12 jaar wordt het gebruik van antitussiva niet aanbevolen (Grade 2B).

7.3 Alle mucolytica en expectorantia zijn tegenaangewezen bij kinderen jonger dan 2 jaar; guaifenesine is tegenaangewezen onder de 6 jaar (Grade 1B).

7.4 Tussen 6 en 12 jaar wordt het gebruik van mucolytica en expectorantia niet aanbevolen (Grade 2C).

end faq

 

Zie voor de gedetailleerde beschrijving en de toelichting van deze aanbeveling de volledige tekst van de richtlijn.