Sociaal leven - Inleiding tot de Biologische Basis van Ons Gedrag

06 nov
Datum
6 november 2019 18:30 – 21:30Toevoegen aan kalender 2019-11-06 17:30:00 2019-11-06 20:30:00 Title Description Location Domus Medica jarne@3sign.com Europe/Brussels public
Organisator
Andere organisatie
Adres

Campus Ledeganck
K.L. Ledeganckstraat 35
Auditorium 6 - Tweede fase (04.10 - L10) - gelijkvloers
9000 Gent
België

bekijk in Google Maps
Prijs
400 EUR voor leden uit de private sector (incl. zelfstandigen, vrije beroepen, ...) - 250 EUR voor medewerkers in overheden, non-profit en scholen - 150 EUR voor voltijds studenten, gepensioneerden en werkzoekenden
Accreditatie
Aanvraag ingediend voor 2.5 CP per avond voor ethiek en economie
Inschrijven voor deze activiteit

'Het leven', het onze inbegrepen, is het resultaat van de evolutie van 'zich gedragende wezens'. In deze lessenreeks bekijken we ons gedrag vanuit een ecologisch en evolutionair perspectief.

Terloops zal je zien dat de wetenschappelijke visie vanaf de jaren zeventig tot vandaag gaandeweg grondig geëvolueerd is. Vergeet niet dat wij in hoge mate ons huidig milieu zelf inrichten. De culturele impact valt niet te onderschatten. Vandaar dat we het hebben over 'gen-cultuur co-evolutie' bij de mens.

Omdat we het niet altijd bij het juiste eind hebben wanneer we voortgaan op ons 'gezond verstand' en 'aanvoelen' is het onontbeerlijk enig inzicht te hebben in de biologische onderbouw van onze gedragingen. Dit geldt zeker voor diegenen onder ons die professioneel actief zijn in één of ander segment van de sociale verzorgingssector, van psycholoog over verpleger tot arts, van politieagent tot jurist, zowel mannelijk als vrouwelijk.

Doorheen de lessencyclus zullen controversiële vragen zonder schroom als kapstok gebruikt worden, zoals:

  • Zijn we nu mono- of polygaam? Waarom beweren we monogaam te zijn als we zoveel 'vreemd gaan'? Ben je zeker dat die vreemden wel 'vreemd' zijn en geen goede buren of bekenden?
  • Waarom denken vrouwen dat ze geëmancipeerd zijn, terwijl ze wereldwijd achteruit gesteld worden en waar halen mannen het recht vandaan om zich als macho te gedragen? Is dat altijd zo geweest bij onze soort of is het ontstaan in historische tijden en hoe zijn historische tijden ontstaan?
  • Vanwaar die verschillen tussen man en vrouw, ook al behoren we tot dezelfde soort en wat met 'typisch mannelijke agressiviteit' (hooliganisme, verkrachting, e.d.) en met 'typisch vrouwelijke asociale trekjes' zoals 'eigen kind, schoon kind' en 'iemand stiefmoederlijk behandelen'?
  • Wat verstaat men nu onder liefde, waar komt empathie vandaan en vanwaar dan al die jaloezie of ruzie onder geliefden? Is je echtgenoot je geliefde? En als je een man bent, is je vrouw je bediende of een vriendin (naast de anderen)?
  • Wat is een familie en waarom al die familietwisten? Passen nieuw samengestelde gezinnen in het verhaal?
  • Hoe moet het met inburgering van andere culturen in Vlaanderen?
  • Wat is altruïsme of onbaatzuchtigheid en waarom kan het altruïsme van een ouder voor een kind 'genetisch egoïsme' genoemd worden?
  • Waarom bestaat er zoveel eenzaamheid of angst als we beweren sociale wezens te zijn?
  • We zullen het hebben over misdaad en straf en zelfs over schuldgevoelens, zonde en godsdienst(en) en het verschil met religie, met gen-cultuur co-evolutie als perspectief. Vergeet niet dat we opgescheept zitten met een wereldbevolking die grondig ontspoord is, met alle gevolgen van dien.

Programma

Avond 1 - woe 06.11.2019

Sociaal leven
Hoe is sociaal gedrag ontstaan en geëvolueerd? - Emoties (met angst als uitgewerkt voorbeeld), empathie en een sociaal brein - De lange weg naar taal - Altruïsme als 'survival of the fittest' - Sociale netwerken - Variabiliteit in een populatie leidt tot individualiteit - Je keuzes hangen af van anderen (economische beslissingen)

Avond 2 - woe 13.11.2019

Seksuele en natuurlijke selectie
Man/vrouw-verschillen en competitie tussen de geslachten (genderidentiteit) - Waarom maken mannen zoveel zaadcellen (spermacompetitie)? - Wat is schoonheid en waarom 'maken de kleren de man'? - Vrouwen dirigeren het vrijen en seks voor gunsten - We doen 'het' vaak voor de sociale vrede (copulatiedevaluatie en onzekerheid van het vaderschap) - Socio-seksuele activiteiten - Gendergelijkheid in een nomadische sociale gemeenschap van ons lange bestaan als mens

Avond 3 - woe 20.11.2019

Gen-cultuur co-evolutie
Zit het in onze genen of is het nu het milieu? - Sociale en genetische impact van koken, veeteelt en landbouw - Goede en slechte eetgewoonten (en hoe weten we dat?) - Van wolf naar schoothond en de psychologische impact - Groepsleven is meer dan sociaal gedrag - Culturele prehistorische uitwisselingen zonder oorlogen

Avond 4 - woe 27.11.2019

Kinderen opvoeden en familieleven
Mama versus moeder (met het speningsconflict en het Oedipuscomplex) - Menopauze - Grootmoeder en haar matriarchaat - Eigen kind schoon kind en andere bloedverwanten - Families en nieuw samengestelde gezinnen: hun voordelen en ongemakken

Avond 5 - woe 04.12.2019

Historische tijden tot vandaag
Rijkdom en armoede - Arrogante mannen, bendevorming en macht - Reputatie en strategisch denken - Misdaad en straf - Van religie naar godsdienst - Onbekenden en een zoektocht naar vriendschap

Avond 6 - woe 11.12.2019

Invalshoek vanuit de psychoanalyse
De biologische basis van ons gedrag, zoals uiteengezet in de vijf voorgaande lezingen, wordt kritisch besproken vanuit de psychoanalyse door prof. dr. Paul Verhaeghe: wat kan een psycholoog daarmee aanvangen en wat hiermee in de verzorgings- en welzijnssector?

Avond 7 - woe 18.12.2019

Afsluitende discussie van de cursisten met het panel
Panelleden: de docenten: prof. dr. Johan Mertens (biologie) en prof. dr. Paul Verhaeghe (psychoanalyse).

Praktische informatie

Inschrijvingsgeld

Het inschrijvingsgeld bedraagt:

  • 400 EUR voor leden uit de private sector (incl. zelfstandigen, vrije beroepen, ...)
  • 250 EUR voor medewerkers in overheden, non-profit en scholen
  • 150 EUR voor voltijds studenten, gepensioneerden en werkzoekenden

en omvat het volgen van de lessen, het gebruik van het auditorium, de pauzes met broodjes en dranken, kopies van de handouts van de gebruikte presentaties en een exemplaar van de boek "Vrijen, vechten of vluchten" (2016, Acco) van Johan Mertens. De materie behandeld in dit boek vormt het uitgangspunt voor de lessenreeks.

Optioneel

Daarnaast kunnen deelnemers, indien zij dit wensen, een exemplaar van het boek 'Autoriteit' (Paul Verhaeghe, 2015, De Bezige Bij) bestellen.

Plaats

Campus Ledeganck - K.L. Ledeganckstraat 35, 9000 Gent. - Auditorium 6 - Tweede fase (04.10 - L10) - gelijkvloers

Data

De cursus loopt over de volgende 7 woensdagavonden: 6, 13, 20 en 27 november, 4, 11 en 18 december 2019

Uren

Van 18u30 stipt tot omstreeks 21u30, telkens met een pauze van een half uur rond 19u45.

Praktische inlichtingen

Voor inlichtingen over het aantal nog beschikbare plaatsen, inschrijven, betalen, accreditaties enz. kan u terecht bij het secretariaat van het IPVW: ipvw.ices@ugent.be • T: 09 264 44 26 • F: 09 264 85 90

Inhoudelijke inlichtingen

Prof. em. dr. Johan Mertens
UGent, Fac. Wetenschappen 
Vakgroep Biologie 
Onderzoeksgroep Terrestrische Ecologie