De publicatie van het Koninklijk Besluit over de zorgtrajecten biedt kansen om de kwaliteit van de zorg en meer bepaald de multidisciplinaire samenwerking tussen huisartsen en specialisten te ondersteunen. In dit KB is bovendien het expliciete engagement van de patiënt van belang.

De uitvoeringsbesluiten van dit KB en ook de beloofde financiële ondersteuning van de huisartsenkringen voor de aanwerving van een netwerkmanager zullen mee bepalen of het doel van deze zorgtrajecten verwezenlijkt kan worden, dan wel of dit de volgende administratieve verplichting wordt om wat extra honorarium te vergaren.

Domus Medica wil een positieve bijdrage leveren om van deze nieuwe regelgeving een hefboom te maken die de multidisciplinaire zorg voor onze chronische patiënten kan ondersteunen. Op dit moment zijn echter heel wat randvoorwaarden op het terrein onvoldoende ingevuld opdat deze zorgtrajecten optimaal van start zouden kunnen gaan. De overheid, het Riziv, de beroepsverenigingen en de mutualiteiten dienen zich hiervan bewust te zijn.
De ondersteuning van de huisartsen moet eerst correct georganiseerd worden. Het zijn immers de huisartsen op het terrein die de zorgtrajecten zullen moeten implementeren en die in de eerste plaats zullen instaan voor een kwaliteitsvolle zorg voor de chronische patiënt.

Actiepunten

Multidisciplinair netwerk

Een multidisciplinair netwerk, opgericht vanuit de erkende huisartsenkringen, is een conditio sine qua non. Gebeurt dit niet, dan zal de zorgverlening op termijn niet fundamenteel en niet op grote schaal voor alle patiënten die dit nodig hebben, veranderen. De pilootprojecten Diabetes in Leuven en Aalst hebben voldoende bewezen hoe belangrijk die inbedding van zorgtrajecten en zorgpaden in een georganiseerd en gestructureerd lokaal netwerk is.
Dit netwerk moet uitgaan van de huisartsenkringen, die zich engageren om vanuit hun kring het overleg met de andere hulpverleners op de eerste lijn via de GDT/SIT/SEL en de lokale specialisten en ziekenhuizen op te starten.
Deze netwerken vormen de hoeksteen om een verdere professionalisering van de huisartsenkringen te kunnen realiseren. Dit is vitaal voor de toekomst en ontwikkeling van de huisartsgeneeskunde en een goed functionerende multidisciplinaire eerste lijn. Deze netwerken worden het aanspreekpunt voor ziekenhuizen en specialisten om transmurale zorgpaden te ontwikkelen en te implementeren. Het is dé meerwaarde voor huisartsen in het verhaal van de zorgtrajecten.
De zorg- of netwerkmanager is hierin onmisbaar om de taken en functies van dit multidisciplinaire netwerk waar te maken.

Educatiemateriaal en educatoren

Wat de diabeteszorg betreft, vormt diabeteseducatie een cruciaal onderdeel. Deze educatie omvat het leren omgaan met insuline-inspuitingen, pennen en zelfcontrolemateriaal. Heel wat huisartsen zijn reeds vertrouwd met de ondersteuning van de diabetes-referentieverpleegkundigen op de eerste lijn.
Maar educatie omvat nog veel meer. Op dit ogenblik spelen bijvoorbeeld ook de diëtisten een zeer belangrijke rol op de eerste lijn door het ondersteunen van diabetespatiënten in correcte voedingsgewoonten.
Een upgrading op termijn tot volwaardige educatoren moet de toekomst zijn. Maar nu moeten we kunnen starten met wie op het terrein aanwezig is en die met de huisarts vertrouwd is en ook de opleiding tot volwaardig educator wil volgen. Een verwijzing naar de tweede lijn voor diabeteseducatie in het kader van deze zorgtrajecten is een brug te ver en onaanvaardbaar.
Ook als de huisartsen in de eerste lijn niet over het nodige zelfcontrolemateriaal kunnen beschikken voor hun patiënten die ze in een zorgtraject diabetes willen opnemen, dan zullen deze zorgtrajecten een maat voor niets zijn.

Wat doet Domus Medica?

Projectgroep Zorgpaden

Reeds vorig jaar werd binnen Domus Medica een Projectgroep Zorgpaden opgericht.

Deze informeert, sensibiliseert en is druk bezig met het ontwikkelen van ondersteunende producten:

  • via informatievergaderingen in het Kringloket, via studiedagen, door deelname aan informatievergaderingen verspreid in het Vlaamse land.
  • via de website van Domus Medica: www.domusmedica.be/kwaliteit/dossiers/zorgpaden.html
  • op de website zullen, zodra beschikbaar, de nodige documenten te downloaden zijn, rechtstreeks of via link.
  • vormings- en Lok-pakketten voor de kringen en Lok-groepen staan in de steigers.
  • op middellange termijn willen we ook tools in het EMD zelf ontwikkelen.
  • een draaiboek voor de kringen staat voor heel binnenkort op stapel: hiermee zullen de huisartsenkringen die een multidisciplinair netwerk willen opstarten, concreet en gedocumenteerd aan de slag kunnen.

Praktische informatie

De zorgtrajecten diabetes en nierinsufficiëntie zijn op dit moment wel als KB verschenen, maar de uitvoeringsbesluiten hiervan moeten nog volgen.
Zolang deze niet definitief zijn, kan Domus Medica weinig concrete informatie geven. Van zodra wij wel over de nodige gegevens beschikken, zullen we deze informatie in Lok-pakketten en een draaiboek voor de kringen verspreiden.

De zorgtrajecten zouden vanaf 1 mei 2009 van start gaan (intussen is deze datum opnieuw uitgesteld door de Nationale commissie geneesheren-ziekenfondsen wegens onenigheid over die concrete begeleidingsmaatregelen).
Wij adviseren onze leden-huisartsen om nog even geduld te hebben met de concrete opstart van de zorgtrajecten. De zorgtrajecten zullen gedurende het hele jaar 2009 gestart kunnen worden voor de uitbetaling van het jaar 2009. Er is dus nog even tijd.
Indien uw kring zou overwegen om in 2009 al van start te gaan met een multidisciplinair netwerk en de aanwerving van een zorgmanager, dan is het nuttig om dit te melden aan het Domus Medica secretariaat: annemie.verwilt@domusmedica.be.

Dr. Olga Van de Vloed
Afdelingshoofd Kwaliteitsbevordering Domus Medica vzw

Dr. Ralph Pacqueu
Voorzitter Kringloket Domus Medica vzw

Dr. Ivan Devriendt
Voorzitter Domus Medica vzw

Dr. Jos De Smedt
Ondervoorzitter en woordvoerder Domus Medica vzw