Soligard T, Myklebust G, Steffen K, et al. Comprehensive warm-up programme to prevent injuries in young female footballers: cluster randomised controlled trial. BMJ 2008;337:a2469.


In de meeste sportclubs is opwarming routine geworden. De ernst waarmee dit gebeurt, kan weleens verschillen tussen clubs en spelers onderling. De theorie dat een opwarming zinvol is ter preventie van blessures lijkt logisch, toch zijn de gegevens uit de sportmedische literatuur eerder dubieus en zelden onderbouwd door gerandomiseerde klinische trials.


 

Een Noorse studie die onlangs in de British Medical Journal verscheen, toont aan dat een opwarmingsprogramma van 20 minuten, ontwikkeld door het Oslo Sports Trauma Research Center in samenwerking met de Fédération Internationale de Football Association (FIFA), het blessurerisico significant verlaagt bij jonge vrouwelijke voetballers. Vrouwen hebben een groter risico op ernstige kwetsuren, zeker van de voorste kruisband.

‘11+’ is een 20 minuten durend gestructureerd opwarmingsprogramma, dat bestaat uit loop-, neuromusculaire en krachtoefeningen. Het combineert klassieke opwarming (verhogen lichaamstemperatuur,spierstretching en bewegingsoefeningen) met extra oefeningen voor stabiliteit, kracht en proprioceptie.

In 2007 werden 125 clubs uit heel Noorwegen uitgenodigd om deel te nemen aan dit project, in totaal ruim 2 500 speelsters tussen 13 en 17 jaar. De helft van de teams werd gevraagd ‘11+’ als warm-up te gebruiken voor iedere training en wedstrijd gedurende het hele seizoen (interventiegroep, 65 clubs, 1 320 speelsters); de andere helft werd gevraagd zich op te warmen zoals ze gewoon waren (controlegroep, 60 clubs, 1 220 speelsters).

Tijdens het seizoen werden blessures, trainings- en matchtijd per speelster geregistreerd alsook het gebruik van het ‘11+’-programma. Op het einde van het seizoen stelden de onderzoekers vast dat de blessures in het algemeen met 32% waren afgenomen en dat er 45% minder ernstige blessures (>28 dagen voetbalverlet) en 53% minder overbelastingsblessures waren voorgekomen. Speelsters die het ‘11+’ nauwgezet gevolgd hadden, hadden zelfs een risicoreductie van 35% in vergelijking met speelsters met een matige compliantie.

Volgens de onderzoekers kan een opwarmingsprogramma als ‘11+’ ook bij mannen worden gebruikt, ook bij sporten zoals basketbal, handbal en volleybal, en bij nog jongere spelers. Wellicht heeft iedere sporter van gelijk welk niveau baat bij deze uitgebreide opwarming van 20 minuten.

Het demonstratiefilmpje is online te bekijken.

N. Adriaenssens