2001; 30e jaargang

01 januari 01

Spreken met kennis van zaken

-

Welke zorg is wetenschappelijk, maatschappelijk en etisch verantwoord?
M. Lemiengre
Wat is de positie van de huisarts in Vlaanderen bij de start van deze nieuwe eeuw? De huisarts is een hooggeschoolde universitair die zich ijverig blijft navormen. Hij is vele uren beschikbaar voor zijn patiënten. Deze inzet wordt door de patiënten zeer gewaardeerd. Hij werkt nog meestal solo met een zeer beperkte of helemaal geen logistieke ondersteuning.
Huisarts Nu 2001;30(1):2-3 

Lees meer

Anticoagulantie in de huisartsenpraktijk: een evaluatie

-

D. Mermans
Wereldwijd neemt de behoefte aan antistollingstherapie toe. In België wordt die therapie deels opgestart in kliniekverband en in mindere mate in de huisartsenpraktijk. De opvolging is, anders dan bij onze noorderburen en in Groot-Brittannië, vooral een huisartsentaak. Vandaar een poging tot evaluatie bij een groep huisartsen in het centrum van Antwerpen.
Huisarts Nu 2001;30(1):4-9

Lees meer

Anticoagulantie in de huisartsenpraktijk: richtlijnen voor de praktijk

-

D. Mermans
Het aantal patiënten dat antistollingstherapie volgt, neemt sterk toe. Een regelmatige verbetering van de therapieschema's en een audit van de klinische praktijk is dus noodzakelijk. Er is een aanzienlijke vooruitgang geboekt door de rapportering van de protrombinetijd (PT) als een International Ratio (INR).
Huisarts Nu 2001;30(1):10-16

Lees meer

Huisartsen over kindermishandeling

-

Ervaringen en informatiebehoeften
N. Boffin, R. Maes, R. Caris alias Reynders, L. Pas
Hoe vaak worden huisartsen met kindermishandeling in de praktijk geconfronteerd en hoe pakken ze dit aan? Hierover zijn geen gegevens bekend. Daarom werd een enquête opgesteld, waaraan 250 huisartsen meewerkten. Ongeveer de helft van hen had de voorbije vijf jaar een vermoeden van kindermishandeling.
Huisarts Nu 2001;30(1):17-21

Lees meer

Van solo-arts naar team-arts

-

Samenwerken en management in duo- en groepspraktijken
D. Grouwels, J. Goedhuys
Op de eerste lijn worden steeds meer groepspraktijken, associaties en samenwerkingsverbanden opgericht. Hierbij komen heel wat aspecten kijken: welke visie heeft de groep op de praktijk, hoe verloopt de communicatie, hoe richt men de praktijk in, wat zijn de financiële en juridische complicaties,... ?
Huisarts Nu 2001;30(1):22-27

Lees meer

De positie van de huisarts in de Belgische gezondheidszorg

-

Evolutie van 1945 tot 2000
H. Neefs, R. Schepers
Na 1945 kwam het specialisatieproces in de geneeskunde in alle West-Europese landen en in de Verenigde Staten in een stroomversnelling. In een aantal landen zoals het Verenigd Koninkrijk en Nederland slaagden de huisartsen erin om een herkenbaar domein af te bakenen.
Huisarts Nu 2001;30(1):28-38

Lees meer

Acne

-

Aanbeveling voor goede medische praktijk
L. Deken, J. Dewachter, F. Govaerts, P. Van royen, W. Van Peer, K. Verhofstadt
Acne vulgaris is een aandoening van de ‘pilosebaceous unit’ of van de talgklierfollikel. Deze vindt men vooral in het gelaat en in mindere mate ter hoogte van het bovenste deel van de thorax en de armen.
Huisarts Nu 2001;30(2):50-62

Lees meer

WHO-richtlijnen voor het hypertensiebeleid

-

Haalbaar voor de huisarts?
P. De Cort
De richtlijnen van de WHO/ISH (World Health Organization/International Society of Hypertension) voor de klinische en therapeutische benadering van hoge bloeddruk zijn voor de Vlaamse huisartsen een belangrijke richtlijn. Dit artikel resumeert en bespreekt de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van een vorige publicatie.
Huisarts Nu 2001;30(3):98-102

Lees meer

Het meten van de bloeddruk bij oudere patiënten thuis

-

Hoeveel dagen zijn nodig om een stabiel bloeddrukniveau te bekomen?
H. Celis, P. De Cort, R. Fagard, L. Thijs, J.A. Staessen
Hoe lang moet de bloeddruk bij oudere patiënten thuis worden gemeten vooraleer men van een stabiel bloeddrukniveau kan spreken? Dit was het uitgangspunt van een kleinschalig onderzoek in een oudere patiëntenpopulatie van een huisartspraktijk nabij Leuven. In deze studie werd de bloeddruk zowel door de huisarts in zijn praktijk als door de patiënt of een verwante thuis gemeten en dit zowel in liggende, zittende en staande houding.
Huisarts Nu 2001:30(3):103-109

Lees meer

Vroegtijdige zaadlozing

-

Oorzaken, diagnose en behandeling
G. Bolle
Vroegtijdige zaadlozing is de meest voorkomende seksuele disfunctie bij mannen. Sommige mannen kunnen hiervan al last hebben van bij hun eerste seksuele ervaringen; bij andere mannen treedt het pas op na een tijd van probleemloos seksueel functioneren. Slechts zelden is het mogelijk om vroegtijdige zaadlozing aan één factor toe te schrijven.
Huisarts Nu 2001:30(3):110-119

Lees meer

Sceening naar alcoholmisbruik en -afhankelijkheid

-

Proefschrift\n
B. Aertgeerts
Problematisch alcoholgebruik en alcoholafhankelijkheid komen veel voor in de huisartspraktijk (6 à 15% van de huisartspopulatie). Nochtans ontdekt de huisarts veel te weinig patiënten met deze problematiek in zijn praktijk.
Huisarts Nu 2001;30(3):120-121

Lees meer

Preventie van tetanus en difterie bij volwassenen

-

Vaccinatie en profylactische aanpak - Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering\n
J. Dillen
Tetanus en difterie zijn ziekten die in de westerse wereld vrij zeldzaam zijn geworden dankzij een goed vaccinatiebeleid. Desondanks zijn het aandoeningen met een vrij ernstige morbiditeit en mortaliteit, zelfs met de huidige beschikbare behandeling.
Huisarts Nu 2001:30(4):146-154

Lees meer

Lezersreacties op de Aanbeveling 'Cystitis bij de vrouw'

-

Boeckx J, Van den Ende J
Met veel genoegen heb ik de nieuwe aanbeveling over cystitis gelezen. Alhoewel de conclusie waarschijnlijk dezelfde zal blijven, wil ik bij de weg ernaartoe toch enige besliskundige kanttekeningen maken.
Huisarts Nu 2001;30(4):155-157

Lees meer

Het Münchhausen-by-proxy-syndroom

-

Hoe kan je dit als huisarts herkennen?
T. Dubois, L. Peremans, J. Denekens, P. Van Royen
Het Münchhausen-by-proxy-syndroom is een zeldzame maar ernstige vorm van kindermishandeling met een belangrijke morbiditeit en mortaliteit. Toch is dit syndroom weinig gekend en wordt het vaak door (huis)artsen gemist. De zeldzaamheid van dit syndroom en de verschillende vormen waarin het zich kan voordoen, bemoeilijken de diagnose.
Huisarts Nu 2001;30(4):158-165

Lees meer

Een hoofdprobleem?

-

De praktische aanpak van hoofdluis
T. Sanders, J. Van Damme
De diagnostiek en behandeling van hoofdluizen is niet eenvoudig. Hoofdluizen of nieuwe neten moeten eerst gedetecteerd worden, bijvoorbeeld met een luizenkam, vooraleer men ze kan behandelen. Preventief kan niets worden gedaan. Eenmaal vastgesteld, heeft men de keuze uit een aantal producten.
Huisarts Nu 2001;30(5):194-199

Lees meer

Religiositeit van autochtone Belgische patiënten

-

Is er een associatie met hun ziekte- en/of gezondheidsgedrag?
A. De Muynck
Bij onderzoek naar ziekte- en gezondheidsgedrag wordt zelden de religiositeit van de patiënt bevraagd. Toch kan religiositeit een grote rol spelen in de preventieve en ook curatieve vraag. Uit dit onderzoek bij 2.688 Belgische patiënten bleek bijvoorbeeld dat sterk religieuze patiënten minder verslavings- en sociale problemen hebben.
Huisarts Nu 2001;30(5):203-208

Lees meer

De nat-kam-test versus de klassieke hoofdinspectiemethode om luizen te detecteren bij schoolkinderen

-

Een observationele studie
J. De Maeseneer, I. Blokland, S. Willems, R. Vander Stichele, F. Meersschaut
In dit onderzoek wordt de klassieke, droge inspectie van het hoofd op luizen vergeleken met de nat-kam-test. Bij deze laatste test wordt het haar nat gemaakt en behandeld met een crèmespoeling. Twee teams van zes onderzoekers controleerden onafhankelijk van elkaar 224 kinderen in het Gentse. Het ene team deed dit met de droge methode; de andere groep met de nat-kam-test.
Huisarts Nu 2001;30(5):200-202

Lees meer

Stoppen met roken

-

Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering
J.-P. Hoengenaert
Het terugdringen van het tabaksgebruik is één van de vijf prioriteiten binnen de Vlaamse gezondheidsdoelstellingen van gewezen minister Demeester: In het jaar 2002 moet het aantal rokers in Vlaanderen, zowel bij vrouwen als mannen en specifiek bij jongeren, met 10% zijn gedaald.
Huisarts Nu 2001;30(6):242-254

Lees meer

Seksualiteitsbeleving na borstkankerdiagnose en -behandeling

-

Integrale benadering van de patiënt en haar partner
G. Bolle
De diagnose van borstkanker is moeilijk te verwerken. Naast angstige en depressieve gevoelens hebben vrouwen ook vaak minder interesse en zin in seks. Afhankelijk van de soort behandeling van borstkanker is ook de seksuele beleving achteraf moeilijker. Een borstamputatie bijvoorbeeld is een zeer ingrijpend gebeuren dat tot twee jaar na de ingreep bij één op drie vrouwen tot seksuele problemen kan leiden.
Huisarts Nu 2001;30(6):255-261

Lees meer

Het basistakenpakket

-

De doos van Pandora of de draad van Ariadne?\n
M. Lemiengre
Het was 11 november 1988 toen ik ter gelegenheid van de 'Statutaire ledenvergadering' van de Wetenschappelijke Vereniging voor Vlaamse Huisartsen (WVVH) en met de pretentie eigen aan de jeugd waagde een model voor te stellen dat op dat ogenblik de naam 'Het standaarddienstenpakket' kreeg.
Huisarts Nu 2001;30(7):282-285

Lees meer

Het basistakenpakket voor de huisartsenpraktijk

-

Synthesedocument
P. Verdonck
Deze tekst is een samenvatting van het volledige 'Basistakenpakket voor de huisartsenpraktijk'. Dit 'synthesedocument' werd samengesteld door Patrick Verdonck, voorzitter van de Taakgroep Taak en Functie van de Wetenschappelijke Vereniging van Vlaamse Huisartsen (WVVH). Het document werd in 1999 goedgekeurd door de Stuurgroep Kwaliteitsbevordering, een gemengde commissie van het Vlaams HuisartsenParlement.
Huisarts Nu 2001;30(7):286-294

Lees meer

Het basistakenpakket: wat vinden huisartsen ervan?

-

Een verslag van drie bevragingen bij Vlaamse huisartsen
M. van Driel, N. Boffin, P. Verdonck
In 1995 was er een eerste enquête bij Vlaamse huisartsen naar de taakuitvoering en taakopvatting van een aantal controversiële taken. Omdat het Vlaams Huisartsen- Parlement het synthesedocument over het basistakenpakket (zie blz. 286) goedkeurde op voorwaarde dat de hele huisartsengroep hierachter zou staan, werd in 1999 in twee gerichte onderzoeken naar de mening van de Vlaamse huisarts over dit basistakenpakket gepeild.
Huisarts Nu 2001;30(7):295-301

Lees meer

Het basistakenpakket en het recht

-

Zijn basistakenpakketten, richtlijnen en gedragsregels juridisch afdwingbaar?
S. Callens
Wat is de impact van een basistakenpakket voor de huisartsenpraktijk en van richtlijnen inzake medisch handelen in het algemeen op het recht? Wat is de waarde van dergelijke teksten voor het recht? Betekenen zij iets voor een jurist? Zijn zij afdwingbaar? Kunnen deze teksten de professionele autonomie aantasten? En aan welke voorwaarden moet een basistakenpakket of een richtlijn beantwoorden om een juridische impact te kunnen hebben?
Huisarts Nu 2001;30(7):302-305

Lees meer

Profiel van de huisarts van de 21e eeuw en de huisartsenopleiding

-

Visie van het Interuniversitair Centrum voor HuisartsenOpleiding (ICHO)
A. Derese, G. Belsack, J. Michels, K. Segers
Een opleidingsinstituut moet een kandidaat- huisarts zo goed mogelijk op nieuwe tendensen in de maatschappij en in de gezondheidszorg voorbereiden. Vanuit deze optiek stelde het Interuniversitair Centrum voor HuisartsenOpleiding (ICHO) het 'Profiel van de huisarts van de 21ste eeuw'; op. Hierin worden een aantal functies beschreven die sommige huisartsen nu al opnemen en waarvan wordt verwacht dat ze in de nabije toekomst zeker in belang zullen toenemen.
Huisarts Nu 2001;30(7):306-311

Lees meer

Huisartsengeneeskunde op de drempel van de 21e eeuw

-

Uitdagingen voor de toekomst
J. De Maeseneer
Het beeld van de Vlaamse huisarts anno 2000 is dat van een goed opgeleide, ijverig nascholende arts met vele uren beschikbaarheid, maar met een bijzonder zwakke positie in het gezondheidszorgsysteem tegenover de patiënt, de specialistische zorgverstrekkers en het ziekenhuis. Deze huisarts functioneert hoofdzakelijk in een solopraktijk met bijzonder weinig ondersteuning. De huisartsengeneeskunde heeft daarom nood aan een omvattend toekomstgericht project.
Huisarts Nu 2001;30(7):312-316

Lees meer

Het gebruik van de urgentietrousse

-

Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering
P. Heirman, L. Seuntjens, P. De Naeyer, W. Van Peer, A. De Sutter
Deze aanbeveling behandelt acute levensbedreigende en niet-levensbedreigende urgenties waarvoor onmiddellijke farmacologische therapie noodzakelijk is. Deze tekst is dus geen exhaustieve opsomming van urgenties in de huisartsgeneeskunde, maar is geschreven vanuit die pathologie waarvoor onmiddellijke farmacotherapeutische hulp noodzakelijk is.
Huisarts Nu 2001;30(8):338-358

Lees meer

De bescherming van huisartsen tegen influenza

-

Vaccinatiestatus anno 1998-1999
B. Michiels, D. Avonts, P. Van Royen, J. Denekens
Samen met pediaters komen huisartsen het meest in aanraking met griep van alle gezondheidswerkers. Dikwijls worden ze besmet met het influenzavirus zonder dat ze last hebben van de symptomen. Zelfs als huisartsen koorts maken en respiratoire klachten hebben, stoppen ze zelden hun praktijkvoering. In beide gevallen zijn ze een bron van infectie voor hun patiënten.
Huisarts Nu 2001;30(8):359-363

Lees meer

De posttraumatische stress-stoornis

-

Niet-medicamenteuze aanpak door de huisarts
R. Rogiers
Bij confrontatie met een trauma wordt het irrationele gevoel van veiligheid dat de meeste mensen hebben, doorbroken. In eerste instantie is het dan ook belangrijk om een getraumatiseerde patiënt een gevoel van veiligheid te bieden en hem de kans te geven zijn verhaal te doen. De arts moet vervolgens nagaan of het om een eenmalige dan wel herhaaldelijke traumatisering gaat, hoe de patiënt ermee omgaat en in hoeverre hij steun uit zijn omgeving krijgt.
Huisarts Nu 2001;30(8):364-369

Lees meer

Antibiotica bij hoestklachten in de huisartsenpraktijk

-

Een kwalitatief besliskundig onderzoek
S. Coenen, P. Van Royen, E. Vermeire, I. Hermann, J. Denekens
Een gouden standaard om de verschillende luchtwegeninfecties van elkaar te onderscheiden bestaat niet. Door die onzekerheid verkiezen huisartsen soms om antibiotica voor te schrijven in gevallen waar dat eigenlijk niet nodig blijkt te zijn. Ook de verwachtingen van de patiënt en het niet willen verliezen van patiënten spelen een rol om toch antibiotica voor te schrijven.
Huisarts Nu 2001;30(9):390-397

Lees meer

Het meten van patiëntentevredenheid. Het gebruik van gestandaardiseerde vragenlijsten

-
Peersman, W.
Seuntjens, L.
Jacobs, N.
De Maeseneer, Jan

De opinie van de patiënt wordt steeds meer erkend om de kwaliteit van de zorg te beoordelen. Deze beoordeling kan kwaliteitsproblemen aan het licht brengen en suggesties verschaffen voor kwaliteitsverbetering. De (on)tevredenheid van de patiënt is echter niet zo eenvoudig te meten. In de eerste plaats is het concept 'tevredenheid'; vaag omschreven, wat moeilijkheden kan geven bij de interpretatie van de gegevens achteraf.

Lees meer

Patiënten evalueren hun huisarts

-

Het gebruik van het EUROPEP-instrument in Vlaanderen
W. Peersman, N. Jacobs, J. De Maeseneer, L. Seuntjens
Het EUROPEP-instrument is een gestandaardiseerd instrument, ontwikkeld in een internationale context, waarmee patiënten huisartsgeneeskundige zorg kunnen evalueren. In deze bijdrage wordt onderzocht in welke mate de items uit het EUROPEP-instrument relevant zijn voor patiënten in Vlaanderen, hoe patiënten huisartsgeneeskundige zorg beoordelen en wat de samenhang is tussen kenmerken van de patiënt en de evaluatie die patiënten van de huisartsgeneeskundige zorg maken.
Huisarts Nu 2001;30(9):405-414

Lees meer

Preventie van letsels ten gevolge van vallen bij 65-plussers

-

Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering
A. Wertelaers, F. Govaerts
Eén van de beleidsdoelstellingen van de Vlaamse overheid voor 1998-2002 is om tegen het jaar 2002 het aantal dodelijke ongevallen in de privé-sfeer met 20% te doen afnemen. Preventie van ongevallen in de privé-sfeer, met name preventie van breuken (met dodelijke afloop) bij senioren, is hierbij een aandachtspunt.
Ongevallen in de privé-sfeer verdienen vanuit het standpunt van preventie ongetwijfeld de aandacht. Met privésfeer wordt hier de levenssfeer bedoeld waarbinnen de burger niet gebonden is door een arbeidscontract (de eigen thuisomgeving, rusthuis). Ook uitgesloten zijn verkeersongevallen, treinongevallen, overlijden gerelateerd aan een medisch ingrijpen en (zelf)moord.
Huisarts Nu 2001;30(10):434-452

Lees meer