Digitale commmunicatie met de patiënt: patiëntenportalen

Explosie aan patiëntportalen

Een overvloed aan patiëntenportalen zijn momenteel beschikbaar: van beveiligde pagina's van medische labo's waar patiënten hun resultaten kunnen raadplegen, naar toegang in thuisverpleegdossiers, tot toegang tot de inhoud van de eerstelijnskluizen en hubs. De meest belangrijke worden hieronder toegelicht: het federale portaal dat toegang tot verschillende aparte patiëntenportalen reguleert, en het Vitalink-portaal dat belangrijke informatie als de Sumehr, vaccinaties, medicatieschema en dergelijke verzamelt. 

Federaal portaal: Mijngezondheid

Patiënten krijgen steeds meer rechtstreekse toegang tot hun eigen medische gegevens via patiëntenportalen: websites of applicaties van zorginstellingen of overheden waar bepaalde gegevens raadpleegbaar zijn. In 2018 ontwikkelde de federale overheid een overkoepelend portaal, ‘Mijngezondheid’, waarmee de burger toegang krijgt tot verschillende bestaande portalen en zo op één plaats zijn meest relevante medische gegevens kan terugvinden die op de verschillende platformen beschikbaar zijn. Het gaat om een website waarlangs ingelogd kan worden, en waarmee burgers informatie kunnen terugvinden van ziekenhuizen (via de hubs), huisartsen en eerstelijnszorgverleners (via Vitalink), en op termijn ook de mutualiteiten. De informatie is uiteraard enkel beschikbaar indien de patiënt zijn geïnformeerde toestemming heeft geregistreerd.

Voorjaar 2018 werd het portaal gelanceerd. Nog niet alle functionaliteiten zijn operationeel, en er zullen nog nieuwe diensten toegevoegd worden op termijn. Het is dus een project in blijvende ontwikkeling. Burgers kunnen inloggen op het platform met de door eHealth als veilig erkende systemen: via eID, token of de Itsme-applicatie.

Momenteel zijn er veel rapporten en verslagen van ziekenhuizen terug te vinden. Zodra de My Health Viewer beschikbaar is, komt daar de informatie van Vitalink bij. Op termijn wil men het platform ook gebruiken om elektronische voorschriften, wilsbeschikkingen, orgaandonaties en informatie van de ziekenfondsen toegankelijk te maken.

Vitalink portaal: My Health Viewer

Vitalink had al een Personal Health Viewer, een applicatie die moest worden gedownload en geïnstalleerd door patiënten of zorgverleners. Om die reden werd deze applicatie nog niet veel werd gebruikt. Vitalink ontwikkelt nu met de mutualiteiten de My Health Viewer, een webapplicatie waar er via een site eenvoudig kan ingelogd worden om de gezondheidsgegevens die op Vitalink staan, te raadplegen.

De My Health Viewer is dan rechtstreeks online beschikbaar, maar kan ook via het algemene portaal van MijnGezondheid geopend worden. Eens het platform gelanceerd wordt, zal ook de Sumehr voor de patiënt toegankelijk worden, naast de bevolkingsonderzoeken, medicatieschema, kinddossier en vaccinaties.

GDPR en veilige communicatie met de patiënt

Sinds op 25 mei de nieuwe Europese regelgeving rond het beheer van persoonsgegevens is ingegaan, is er sterke aandacht voor het veilig uitwisselen van persoonsgegevens. Dit vraagt voor gevoelige gegevens zoals patiëntengegevens een extra inspanning, omdat deze enkel door gekwalificeerde personen om gegronde redenen mogen geraadpleegd worden. Doordat er via de standaardmailapplicaties geen voldoende veiligheidsgaranties zijn, wordt er meer en meer naar alternatieven gekeken. Zo kunnen patiënten via de patiëntenportalen al heel wat van hun gegevens raadplegen, zonder dat de huisarts dit via mail hoeft door te sturen. Ook ontwikkelen meer labo’s portalen of beveiligde websites om gegevens te raadplegen, zodat e-mail vermeden kan worden.

Daarnaast is er de verwachting dat het MijnGezondheid-portaal ook kan zorgen voor een koppeling met de eBox van de patiënt, zodat ook via die weg beveiligde boodschappen naar de patiënt gestuurd kunnen worden.

Momenteel zijn er alternatieve systemen die gebruikt kunnen worden en ontwikkeld zijn in de privésector. Zo is er Siilo, een beveiligd systeem dat werkt volgens hetzelfde systeem als Whatsapp, maar dat wel de nodige veiligheidsgaranties biedt. Het richt zich specifiek op de zorgsector, en valideren de zorgverleners die op het platform actief zijn. Protonmail is een beveiligd alternatief voor e-mail, waar boodschappen versleuteld worden verstuurd en ontvangers deze met de juiste sleutel kunnen ontcijferen.

Meer over GDPR en informatiebeveiliging vindt u op onze website bij het kennisdomein ICT. Klik hier om deze te raadplegen.